ENFLASYON Yıllardır varolan tartışılan son günlerde uğruna kavgaların yapıldığı mevzu.Bu haftaki nostalji konusunda 13 Eylül 1982 tarihine ait HAYAT dergisinden bir yazıya değindik. Yazıyı okuyunca Enfllasyon belasının bizi nasıl yakıp kavurduğunu ve tabii iki o dönemin Türk Lirasının ne kadar değerli olduğunun farkına bir kez daha varacaksınız.... * * Kiralar üç ayda % 20 arttı .Gecekondu kirası 7 bin lira oldu; * * Et fiyatı 440 liradan 515 liraya çıktı.Dana ve koyun eti ise 600 bin lira; * * Elektrik 135 liradan, 154 liraya , petrol 48,90 dan 56,20 liraya çıktı; * * 165 liralık kuru fasulye 215 , 125 liralık pirinç 159 lira oldu; * * Ekmek , basma , sebze ,inşaat malzemeleri , kimyevi maddeler , ilaç zam gören maddeler arasında yer aldı. Türk ekonomosi enflasyon tehmilekisni tam olarak atlatamadı.Maliye Bakanı Kafaoğlu , Kanada'da ki toplantıya gitmeden önce enflasyon oranının istenen % 25 değil , İMF 'nin söylediği gibi % 30'un üzerinde olacağını açıkladı. Açıkladı ama tedbir getirilmediği için enflasyon dar gelirli , namuslu insanları zor durumda bıraktı... Geçinmek son derece zor oldu , gecekondularda ev kiraları yedi bin liradan başlıyor ve yüz binlere ulaşıyor.Bir bina satın almak ise artık hayal oldu.İnsanlar nasıl geçineceklerini bilemiyorlar.Ellerinde ki paranın nasıl eriyip gittiğini ise dehşetle seynediyorlar. Öncelikle bir ailenin geçiminde başlıca sıraya oturan besin maddelerinden seçtiğimiz örneklerin birkaç aydan bu yana aldığı fiyatlara bir göz atalım : · Sene başında kilogramı 37.50 lira olan ekmek , Temmuz ayında 48.78'e , sığır eti 440 liradan 515 liraya , yaş sebze 53.50 den 65 liraya , kuru fasulye 165 liradan 215 liraya , pirinç 125 liradan 158,5 liraya fırlamış durumda . · Pahalılığın gözlendiği bir diğer alan da yakacaklar.Temmuz ayına kadar çekisi 1600 liraya olan odun birden artarak 2000 liraya tonu 2400 liraya satılan ağaç kömür ise 3000 liraya yükseldi.Kışa yaklaşıldıkça bu rakamların daha da artacağı muhakkak. PAZARLARA RAĞBET ARTIYOR Pahalılığın doğurduğu geçim sıkıntısı az gelirli ailelerin kendi çaplarında çözüm yolları aramasına neden oluyor.Bunlardan biri de daha ucuza alabilme , daha ucuza mal edebilme çabası. Haftanın belirli günleri kurulan semt pazarlarına akın eden kadınlar , sebze ve meyveyi biraz daha ucuza alabildiklerini belirtiyorlar.Her hafta pazara gelen müdavimlerden biri olan iki çocuk annesi Nezaket Dural şunları söylüyor : "Her Hafta gelip , karış karış gezerim.Seçmeyi de ihmal etmem .Çünkü elimdeki parayı yettirmek zorundayım.Ama her şeye rağmen haftalık Pazar giderimiz 2.500 lirayı buluyor" Nezaket Dural'dan bunları dinledikten sonra 4 kişilik bir ailenin ihtiyacı olan bir haftalık sebze – meyveyi kaça alabileceklerinin hesabını yapıyoruz. 4 Kg domates 100, 2 Kg patlıcan 100 , 1 Kg . Biber 40 , yarım kg sivri biber 25, 2 kg fasulye 120 ..... şeklinde gidiyor. Artan pahalılıkta herkesin eskisi gibi alışveriş edemediğini Pazar yerinde boş küfeleriyle iş arayan hamallar bir kez daha dile getiriyorlar : "Eskiden herkes küfe küfe alırdı.Şimdi biz iş bulamıyoruz.Artık aldıklarını ellerinde taşıyabiliyorlar." Zamlara bir örnekte Yılbaşından bu yana 4 Kez zamlanan sabun.Bir kalıp sabunu yapılan en son zamdan sonra beş liraya daha fazla alacağız.Ve geçtiğimiz yıl içerisinde bir liraya bir zarf , bir mektup kağıdı , ya da bir jiklet alabilirken , bugün aynı şeylere ancak 2.5 lira karşılığında sahip olabiliyoruz. Her ne kadar liramız tedavülde olsa da , yapılar alışverişler de ne alıca ne de satıcılar birer liraların üzerinde bile durmuyor. Paranın satın alma gücünün düştüğünü , pahalılığın arttığını bunlara bağlı olarak da geçimin zorlaştığını kanıtlamak için örnekler çoğaltılabilir. Ancak sayfalarımıza sığdırabildiğimiz bu kadardı yeter de artar bile diyoruz.