Niyazi Nişancık

Televizyon ile Sosyal Medya: 2025'in Bozulma Hikâyesi

Bir zamanlar televizyon, bu ülkenin en güvenilir haber kaynağı, en büyük eğlence merkeziydi. Mahallede tek televizyonu olan eve herkes toplanır, siyah-beyaz ekrandaki tiyatroyu ya da haberleri birlikte izlerdi. Sonra renkli yayın geldi, ardından özel kanallar derken televizyon, evimizin başköşesine kuruldu.

Ama 2025'te tablo bambaşka. Televizyon artık sosyal medyayla yarışıyor, hatta çoğu zaman onun peşinden koşuyor. Eskiden reyting ölçülürdü, şimdi "trend" takip ediliyor. O yüzden haber bültenleri bile sosyal medyada hangi video çok izlendiyse onunla açılıyor.

Asıl mesele şu: Hem televizyon hem de sosyal medya hız uğruna derinliği kaybetti. Sosyal medya algoritmaları, televizyon reytingleri… İkisinde de kazanan her zaman en sansasyonel olan. En doğru bilgi değil, en çok konuşulan öne çıkıyor.

Bir de güven meselesi var. Yıllar boyu televizyon "devletin sesi" ya da "haber kaynağı" olarak kabul edildi. Bugün ise insanlar televizyonu da, sosyal medyayı da sorgular oldu: "Acaba doğru mu?" sorusu artık hepimizin zihninde.

Bir başka kayıp da paylaşım kültüründe. Eskiden ailecek dizilerin saatini beklerdik, ertesi gün okulda ya da işte herkes aynı sahneyi konuşurdu. Şimdi herkes kendi ekranına gömülmüş durumda: kimisi TikTok'ta dans videosu izliyor, kimisi Netflix'te dizi maratonunda, kimisi hâlâ haber kanalında. Ortak deneyim giderek kayboluyor.

Kısacası, 1968'de bir merakla açılan televizyon ekranı, 2025'te bambaşka bir dünyaya dönüştü. Çok ses var, çok görüntü var, ama az anlam var. Belki de asıl ihtiyacımız, ekranlardan biraz uzaklaşıp yeniden derinlik aramak…

Peki bu bize neyi anlatıyor…

Kitle iletişim araçları, tarih boyunca toplumsal yaşamın ritmini ve kültürel dönüşümünü belirleyen en önemli unsurlardan biri olmuştur. Türkiye'nin 1968 yılında televizyonla tanışması, modernleşme ve toplumsal değişimin dönüm noktalarından biri olarak kabul edilebilir. Ancak 2025 yılına gelindiğinde televizyonun toplumsal işlevi köklü bir biçimde değişmiş; sosyal medya ile iç içe geçen bir mecraya dönüşmüştür. Bu dönüşüm, aynı zamanda hem televizyon yayıncılığında hem de sosyal medyada belirgin bir "bozulma" tartışmasını gündeme getirmiştir.

Yaşadığımız hız ve yükseklik

Geleneksel televizyon yayıncılığı, içerik üretiminde belirli editoryal süreçlere ve yayın standartlarına bağlıyor. Bu durum, bilginin doğruluğu ve güvenilirliğini artıran bir süzgeç işlevi görmüştür. Oysa sosyal medya, "anlık" üretim ve tüketim üzerine kuruludur. Her bireyin potansiyel bir yayıncıya dönüşmesi, içerik bolluğunu beraberinde getirirken, derinlik kaybına da yol açmıştır. Televizyon kanalları da sosyal medyanın hızına ayak uydurma çabasıyla yüzeysel ve sansasyonel içeriklere yönelmiştir.

Algoritmaların Yönlendirici Gücü

Sosyal medya platformları, kullanıcıların dikkatini maksimum düzeyde çekmek için algoritmalarla içerikleri sıralamaktadır. Bu durum, doğruluktan ziyade "ilgi çekiciliği" ödüllendirmektedir. Televizyon kanalları da reyting kaygısıyla benzer bir mantığa sürüklenmiştir. Sonuçta hem televizyon hem de sosyal medya, toplumsal faydayı ikinci plana atarak, en çok tüketilen ve en çok tartışılan içeriklere öncelik vermeye başlamıştır.

Ekonomik Baskılar ve Ticarileşme

Reklam gelirleri, televizyonun da sosyal medyanın da en önemli ekonomik dayanağıdır. 1990'lardan itibaren reyting ölçümlerine bağımlı hale gelen televizyon, 2020'lerle birlikte sosyal medya içerik ekonomisine benzer şekilde "tıklama" ve "izlenme" üzerinden varlığını sürdürmeye başlamıştır. Bu baskı, nitelikli belgesel ve kültürel programların geri planda kalmasına, sansasyonel içeriklerin öne çıkmasına yol açmıştır.

Kültürel Homojenleşme

TRT'nin tek kanal döneminde televizyon, ulusal bir kültürel bellek oluşturma işlevi görmüştü. Ancak sosyal medyanın küresel etkisi, yerel kültürel üretimleri aşındırdı. Aynı danslar, aynı şakalar, aynı "challenge"lar dünyanın her yerinde tekrarlandı. Bu homojenleşme, hem televizyon hem de sosyal medya içeriklerinde özgünlük kaybına yol açtı. Türkiye'de de televizyon programları giderek sosyal medyada popülerleşen akımları taklit etmeye yöneldi.

Güven Krizi

Televizyon, uzun yıllar boyunca "güvenilir bilgi kaynağı" olarak görülmüştü. Ancak sosyal medya ile birlikte bilgi kirliliği arttı, sahte haberler hızla yayıldı. Bu durum televizyon haberlerine de yansıdı. İzleyici, hangi bilginin doğru, hangisinin manipülatif olduğuna karar vermekte zorlanmaya başladı. Böylece hem televizyona hem de sosyal medyaya yönelik bir güven erozyonu yaşandı.

Bireyselleşmiş İzleme Kültürü

Eskiden televizyon, kolektif bir deneyim sunardı. Aileler akşamları aynı programı izler, komşular mahallede aynı diziyi konuşurdu. Sosyal medya ise bireysel ekran deneyimini öne çıkardı. 2025'e gelindiğinde televizyon bile artık kişisel cihazlardan (tablet, telefon, akıllı TV uygulamaları) tüketilmektedir. Bu bireyselleşme, toplumsal ortak paydaların azalmasına yol açtı.

Sonuç

2025 yılında televizyon yayıncılığı ile sosyal medyanın bozulmasının temelinde üç unsur öne çıkmaktadır: hız ve yüzeysellik, algoritmaların yönlendirici baskısı ve ekonomik ticarileşme. Bu unsurlar, hem televizyonun klasik anlamdaki güvenilirliğini ve toplumsal birleştirici rolünü aşındırmış, hem de sosyal medyanın potansiyelini yüzeyselleştirmiştir.

Bugün televizyon, sosyal medyanın dilini taklit ederek varlığını sürdürmeye çalışırken, sosyal medya da televizyonun sansasyonel yanlarını ödünç almaktadır. Sonuç, çok sayıda içerik ve sesin var olduğu; ancak gerçek anlamda derinlik ve güvenin giderek kaybolduğu bir medya ortamıdır.